Thứ hai, 24/02/2020 (GMT+7)
Giá nông sản
Thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt khu vực nông thôn
19:25 - 28/09/2018
(Cổng ĐT HND)- Sáng nay (28.9), tại Hà Nội, Trung ương Hội NDVN phối hợp với Ngân hàng Nhà nước, một số bộ, ngành liên quan tổ chức Hội thảo “Đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) khu vực nông thôn”.
Phó Chủ tịch Hội NDVN Phạm Tiến Nam phát biểu tại Hội thảo


Đến dự và chủ trì Hội thảo có Phó Chủ tịch Hội NDVN Phạm Tiến Nam, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Nguyễn Kim Anh. Tham dự Hội thảo có đại diện Bộ Thông tin truyền thông; các Vụ, Cục thuộc Ngân hàng Nhà nước; các đơn vị: Tập đoàn Công nghệ Viễn thông Quân đội (Viettel); Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (Napas); các ngân hàng thương mại, các tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán.
 
 
Hội thảo nhằm đánh giá thực trạng hoạt động TTKDTM tại khu vực nông thôn hiện nay; thảo luận, chia sẻ kinh nghiệm trên thế giới và thực tế triển khai của các đơn vị; xác định những tồn tại cũng như những khó khăn, vướng mắc, rào cản cụ thể; đề xuất các giải pháp nhằm đẩy mạnh ứng dụng các phương tiện, mô hình thanh toán hiện đại, dễ sử dụng và phù hợp với điều kiện khu vực nông thôn, nhất là vùng sâu, vùng xa, góp phần đạt được các mục tiêu của Đề án phát triển TTKDTM giai đoạn 2016-2020 theo Quyết định số 2545/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ và các mục tiêu của Tài chính Toàn diện.
 
 
Tiềm năng lớn, nhưng nhiều khó khăn, thách thức
 
 
Phát biểu khai mạc Hội thảo, Tổng biên tập Báo Nông thôn ngày nay Lưu Quang Định cho biết: Với hơn 11 triệu hộ nông dân, chiếm 65% dân số, 50% lực lượng lao động cả nước, nhưng hình ảnh những người nông dân thu hoạch lúa, cá, cây ăn trái…sau đó vác cả bao tải tiền ra thành phố để tiêu xài vẫn quá phổ biến ở nước ta cho thấy nông dân hầu như chưa tiếp cận việc thanh toán bằng thẻ, không dùng tiền mặt. Đây là một thị trường vô cùng lớn cho các ngân hàng, các công ty công nghệ thông tin, tuy nhiên rất đáng tiếc vẫn bị bỏ ngỏ.
 
 
Ông Trần Duy Chiến – Công ty công nghệ viễn thông Viettel (Viettel Telecom) cho biết: Theo thống kê đến hết năm 2017, cả nước có khoảng 59% người trưởng thành có tài khoản ngân hàng, 60% dân số ở khu vực nông thôn chưa có tài khoản và gặp khó khăn trong việc tiếp cận dịch vụ tài chính. Do địa bàn rộng, đòi hỏi đầu tư lớn nên hiện số lượng điểm giao dịch ngân hàng thương mại bình quân chỉ có 2,2 điểm/khu vực hành chính nông thôn. Trong khi đó, có hơn 90% người tiêu dùng nông thôn sở hữu một điện thoại di động và 50% trong số đó là smartphone. Có khoảng 77% người tiêu dùng nông thôn muốn được thử sử dụng các sản phẩm mới và 95% đánh giá cao việc có nhiều loại sản phẩm để lựa chọn.
 
 
Phát biểu tại Hội thảo, Phó Chủ tịch Hội NDVN Phạm Tiến Nam chỉ ra 3 nguyên nhân chính khiến việc TTKDTM còn chưa phát triển ở Việt Nam. Một là thói quen dùng tiền mặt và tâm lý ngại thay đổi đã ăn sâu bám rễ trong suy nghĩ của bà con nông dân, trong khi đại bộ phận người dân nông thôn chưa có điều kiện tiếp cận với các dịch vụ và tiện ích thanh toán hiện đại. Thứ hai là hệ thống cơ sở hạ tầng thúc đẩy TTKDTM tại vùng nông nghiệp, nông thôn còn ít. Nguyên nhân thứ ba cũng là nguyên nhân căn bản đến từ tâm lý lo ngại rủi ro khi sử dụng các dịch vụ thanh toán điện tử. Hiện có tới hơn 50% người dùng bày tỏ lo ngại về các vấn đề an ninh khi thực hiện các giao dịch điện tử thay vì sử dụng tiền mặt.
 
 
Chính phủ đã ban hành Quyết định số 986/QĐ-TTg ngày 8/8/2018 về Chiến lược phát triển ngành ngân hàng Việt Nam đến năm 2025, định hướng đến năm 2030. Trong đó định hướng đẩy mạnh phát triển TTKDTM, đến cuối năm 2020, tỷ trọng tiền mặt trên tổng phương tiện thanh toán ở dưới mức 10%, đến cuối năm 2025, con số này còn 8%. Đây là một mục tiêu nhiều thách thức ở khu vực nông thôn, nhưng nếu khai thác được thị trường này thì nông dân có lợi, các ngân hàng có lợi và mục tiêu của Đảng, Nhà nước về TTKDTM chắc chắn sẽ thành công.

Toàn cảnh Hội thảo


Hành lang pháp lý dần hoàn thiện
 
 
Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Kim Anh chia sẻ: Hiện nay, hành lang pháp lý cho hoạt động TTKDTM đã được xác lập, ngày càng hoàn thiện; hệ thống văn bản từ Luật, Nghị định đến Thông tư được ban hành, tạo sự đồng bộ để đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước trong lĩnh vực thanh toán; thúc đẩy ứng dụng công nghệ trong phát triển TTKDTM; tăng cường công tác quản lý thanh toán bằng tiền mặt và đảm bảo an ninh, an toàn trong hoạt động thanh toán.
 
 
Cơ sở hạ tầng và công nghệ phục vụ TTKDTM tiếp tục được chú trọng đầu tư, nâng cao chất lượng và phát huy hiệu quả; công tác đảm bảo an ninh, an toàn thanh toán điện tử được coi trọng và tăng cường; số lượng các máy giao dịch tự động (ATM), thiết bị chấp nhận thẻ (POS) tiếp tục tăng lên. Đến 30/6/2018, trên toàn quốc có trên 18.280 ATM và trên 289.070 POS đang hoạt động. POS hiện đã được lắp đặt tại hầu hết các cơ sở, chuỗi phân phối, bán lẻ, khách sạn lớn, đang mở rộngdần ra các cơ sở y tế, bệnh viện, trường học.
 
 
Các phương tiện thanh toán, dịch vụ thanh toán phát triển mạnh, đa dạng, nhất là các phương tiện, dịch vụ thanh toán mới, hiện đại ứng dụng công nghệ thông tin và viễn thông. Đến nay đã có trên 76 Tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán qua Internet và 41 Tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán qua kênh điện thoại di động. Đến 30/6/2018, số lượng giao dịch tài chính qua kênh Internet là hơn 127 triệu giao dịch, với giá trị giao dịch khoảng trên 8 triệu tỷ đồng; qua kênh điện thoại di động là trên 81 triệu giao dịch, với giá trị trên 675 nghìn tỷ đồng.
 
 
Nhiều ngân hàng thương mại và công ty công nghệ thông tin, viễn thông tại Việt Nam đã nghiên cứu, hợp tác và đưa các công nghệ mới, hiện đại vào hoạt động thanh toán trên thiết bị di động, với việc áp dụng xác thực vân tay, nhận diện khuôn mặt, sinh trắc, sử dụng QR Code, Tokenization, thanh toán phi tiếp xúc, công nghệ mPOS.
 
 
Ngân hàng Nhà nước đã xây dựng và triển khai Đề án thí điểm một số hình thức TTKDTM ở khu vực nông thôn, qua đó sử dụng các phương thức thanh toán hiện đại nhưng dễ sử dụng, phù hợp với địa bàn nông thôn để mở rộng, thúc đẩy TTKDTM trên địa bàn nông thôn, vùng sâu, vùng xa, hải đảo. Ngân hàng Nhà nước cũng triển khai các chương trình giáo dục tài chính nhằm tăng cường khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính, giảm thiểu rủi ro cho người sử dụng và giảm thiểu chi phí xã hội.

Kinh nghiệm thế giới và hướng phát triển tại Việt Nam
 
 
Phó Chủ tịch Hội NDVN Phạm Tiến Nam khẳng định: Theo khảo sát của Ngân hàng Thế giới (WB), thanh toán không dùng tiền mặt đã trở thành phương thức thanh toán phổ biến tại nhiều quốc gia phát triển với giá trị chi tiêu của người dân chiếm tới hơn 90% tổng số giao dịch hàng ngày. Tỷ lệ tiền mặt trong tổng lượng tiền của nền kinh tế chỉ chiếm khoảng hơn 7,7% ở Mỹ và 10% ở khu vực đồng tiền chung châu Âu vào năm 2016. Điển hình tại Thụy Điển tiền mặt chỉ chiếm khoảng 2% tổng lượng tiền trong nền kinh tế.
 
 
TS. Đỗ Hoài Linh- Đại học Kinh tế quốc dân cho biết: Trên thế giới, Thụy Điển là quốc gia đầu tiên trên thế giới không dùng tiền mặt vào năm 2020. Có được điều đó là nhờ niềm tin rất lớn của người dân vào chính sách của Chính phủ, khi Chính phủ ban hành hệ thống phí thấp nếu khách hàng sử dụng tiền mặt tương đương dưới 1,2 triệu VNĐ, nếu trên 1,2 triệu đồng phí cao; còn hệ thống phí trên thẻ ghi nợ thì ngược lại để khuyến khích người dân TTKDTM.
 
 
Một khảo sát trải nghiệm khi không sử dụng tiền mặt tại Mỹ lại cho thấy: 56% người dân cảm thấy sử dụng tiền mặt an toàn hơn, 60% số người được hỏi cảm thấy vẫn thích sử dụng tiền mặt. Điều đó cho thấy vấn đề tâm lý học, nhân khẩu học là những yếu tố rất cần thiết để nghiên cứu khi triển khai TTKDTM.
 
 
TS. Linh giới thiệu một công trình nghiên cứu của học giả thế giới chia các giai đoạn phát triển của khu vực nông thôn TTKDTM thành 4 giai đoạn: Khởi đầu, Chuyển tiếp, Bùng phát, Nâng cao (hiện mới chỉ Thụy Điển, Anh đạt đến giai đoạn 4). Nghiên cứu cũng chỉ ra các nước cần có các biện pháp phù hợp để chuyển tiếp các giai đoạn. Điển hình là Ba Lan mới đến giai đoạn “Chuyển tiếp”, nên đã ban hành 6 mục tiêu để hướng tới giai đoạn “Bùng phát”.
 
 
Về kinh nghiệm thúc đẩy TTKDTM, nổi bật là Trung Quốc và một số nước Châu Phi. Vài năm gần đây, Trung Quốc đầu tư mạnh cho cơ sở hạ tầng TTKDTM và nổi lên như một điểm sáng trên thế giới về TTKDTM với thị trường nông thôn TTKDTM chiếm 47% giao dịch thanh toán. Tại Trung Quốc, dịch vụ thanh toán di động cực kỳ phổ biến, được sử dụng để thanh toán tại các trang web mua sắm lớn, cửa hàng tiện lợi, quán cà phê, giao thông công cộng và thậm chí các hàng rong trên phố hay ủng hộ những người ăn xin…
 
 
Tại Châu Phi, TTKDTM cũng có bước phát triển đáng kể. Điển hình như Nam Phi, các ATM không có chức năng rút tiền, chỉ giúp khách hàng chuyển khoản, cho vay…; Ghana đã đầu tư vào hệ thống nhận diện vân tay và hệ thống thẻ để giúp người dân TTKDTM. Tại Kenya, phần lớn người dân không có tài khoản ngân hàng, chi nhánh nhà băng rất ít nên ví điện tử M-Pesa ra đời đã giúp người dân thanh toán từ những khoản nhỏ nhất, đồng thời thực hiện các dịch vụ ngân hàng mà không phải đến ngân hàng giao dịch.
 
 
Theo TS. Linh, để xây dựng Chiến lược TTKDTM, cần chú trọng những khoản giao dịch siêu nhỏ và những người không có tài khoản ngân hàng; xây dựng chương trình giáo dục cho hệ thống thanh toán mới; chú trọng phương thức thanh toán mà các hộ gia đình sử dụng cho các khoản chi phí cho con em và các hoạt động xã hội; giải quyết vấn đề ai sẽ chịu các khoản chi phí cho quá trình chuyển đổi từ tiền mặt sang không tiền mặt và xác định các “khu vực tiền mặt” không thể thay thế.
 
 
Chia sẻ kinh nghiệm từ thực tiễn hoạt động của ngân hàng, ông Nguyễn Việt Hải – Trưởng Ban nghiên cứu phát triển sản phẩm dịch vụ Ngân hàng Nông nghiệp & Phát triển nông thôn (Agribank) cho biết: Ngân hàng đã đẩy mạnh các dịch vụ TTKDTM như thẻ, internet banking, mobile banking. Hiện ngân hàng có khoảng 50 dịch vụ tiện ích phục vụ khách hàng trên thẻ, mobile, internet. Kinh nghiệm cho thấy phải phát triển được tài khoản là tiền đề kiên quyết để đẩy mạnh TTKDTM. Hiện ngân hàng có khoảng 11 triệu tài khoản cá nhân, 300.000 tài khoản của doanh nghiệp, tổ chức. Ngoài ra, cần chú trọng hệ thống các kênh thanh toán như: Thanh toán tại quầy, thanh toán điện tử qua ATM (Agribank hiện chiếm 15% thị phần trong nước), POS (hiện có 14.000 máy), thanh toán trên mobile banking, internet banking.
 
 
Ông Đặng Khắc Lợi – Phó Cục trưởng Cục Báo chí (Bộ Thông tin và Truyền thông) đặt câu hỏi tại sao tỉ lệ người dân sử dụng Facebook nhiều nhưng người sử dụng TTKDTM, hệ thống ATM, POS chưa nhiều. Từ đầu năm đến nay, Cục Báo chí đã thống kê có 274 tin, bài viết phản ảnh TTKDTM ở nông thôn nhưng chúng ta vẫn chưa đẩy mạnh TTKDTM lên được, do vậy, ông đề nghị các cơ quan thông tấn báo chí cần tăng cường truyền thông để thúc đẩy TTKDTM.
 
 
Bà Lê Thúy Sen – Phó Vụ trưởng Vụ truyền thông Ngân hàng Nhà nước giới thiệu 2 chương trình “Tiền khéo tiền khôn”, “Đứa trẻ thông thái” phát trên VTV. Đây là 2 chương trình của Ngân hàng Nhà nước hướng tới giáo dục giới trẻ, vùng sâu vùng xa, những đối tượng ít thông tin về tài chính. Thời gian tới, Ngân hàng Nhà nước sẽ phối hợp với các báo điện tử, các kênh truyền hình để hướng dẫn cho người dân, như tháng 11 sắp tới sẽ ra mắt chương trình “Ví tiền của bạn” hướng dẫn cách vay vốn, sử dụng thẻ, rút tiền… sao cho an toàn nhất. Ngoài ra, ngân hàng còn nghiên cứu kinh nghiệm TTKDTM quốc tế của ngân hàng các nước để giới thiệu trên các mạng xã hội như Facebook, Youtube, Google…nhằm thúc đẩy TTKDTM.
 
 
Anh Nguyễn Đăng Cường- nông dân đến từ huyện Thuận Thành (Bắc Ninh) nổi tiếng trên Facebook với nick “Vua Vịt trời”, gần đây đã thành lập Công ty LucaVi chia sẻ tại Hội thảo: Bản thân đã sử dụng TTKDTM nhận thấy đây là phương thức thanh toán giúp tiết kiệm chi phí đi lại, máy in, nhân sự...anh rất mong muốn được sử dụng. Tuy nhiên, thực tế khu vực nông thôn rất khó, từ nhà anh phải đi mất 3km mới đến được một điểm giao dịch của Ngân hàng. Với địa bàn rộng, đòi hỏi đầu tư lớn, do vậy, anh đề nghị ngân hàng cần ứng dụng công nghệ, phát triển các dịch vụ phù hợp với người dân nông thôn. Hiện người dân đã sử dụng điện thoại Smartphone nhưng mới chỉ để nghe gọi, lướt Facebook, chat Zalo, duyệt Web, theo anh ngân hàng không cần đầu tư quá nhiều vào ATM, POS mà nên tăng cường giao dịch qua Internet banking, mobile banking, QR Code… Còn tâm lý người nông dân hiện nghe nói giao dịch qua ATM bị mất tiền, khiến bà con rất lo lắng. Do vậy, ngân hàng cần đẩy mạnh tuyên truyền để người dân thấy được tiện ích, hiện đại, góp phần thúc đẩy mạnh mẽ thanh toán qua điện thoại, internet.
 
 
Ông Nguyễn Toàn Thắng – Tổng thư ký Hiệp hội Ngân hàng cho rằng: Với những khó khăn liên quan đến nhiều bên, các bên phải phối hợp với nhau để giải quyết, nếu chỉ có một bên thì rất khó. Quan trọng nhất là chủ trương của Chính phủ, các bộ, ngành phối hợp chặt chẽ, đồng thời phối hợp với truyền thông, doanh nghiệp…Ngoài ra, khu vực nông thôn khó đòi hỏi nông dân phải mở tài khoản ở ngân hàng vì mạng lưới Ngân hàng chưa phủ rộng khắp, ông kiến nghị luật phải cho phép người nông dân ngồi nhà cũng có thể mở tài khoản.
 
 
Kết luận hội thảo, ông Nghiêm Thanh Sơn – Phó Vụ trưởng Vụ Thanh toán ngân hàng Nhà nước khẳng định: TTKDTM ở khu vực nông thôn đã đạt được những kết quả nhất định, tuy nhiên vẫn còn nhiều việc phải làm. Những đánh giá, đề xuất giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển TTKDTM ở khu vực nông thôn tại Hội thảo hôm nay là nội dung quan trọng để Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu hoàn thiện cơ chế, chính sách thúc đẩy TTKDTM nói chung, TTKDTM ở khu vực nông thôn nói riêng; chỉ đạo các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, trung gian thanh toán tiếp tục đầu tư, ứng dụng mạnh mẽ các thành tựu của Cách mạng Công nghiệp 4.0 vào lĩnh vực thanh toán để cung ứng các phương tiện, mô hình thanh toán hiện đại, dễ sử dụng, phù hợp với điều kiện nông thôn.

Thanh Tùng
Thêm bình luận :
Họ và tên
Email
Chương trình gặp gỡ hữu nghị nông dân ba nước Việt Nam, Lào, Cam-pu-chia gắn với Hội chợ nông sản sạch

Tỷ giá

Giá vàng (ĐVT: tr đồng/lượng)
Loại
Mua vào
Bán ra
SJC
45.600
46.050
Vàng nhẫn
45.600
46.150
Vàng nhẫn
45.600
46.250
Tỷ giá