Chủ nhật, 15/12/2019 (GMT+7)
Giá nông sản
Chưng cất từ nông sản Việt Nam
09:40 - 15/11/2019
(Cổng ĐT HND)- Hai người đàn ông, một già – một trẻ, một da trắng – một da vàng cứ lầm lũi, lầm lũi đến mọi góc rừng, mọi bản làng phía Bắc để đi tìm loài thảo mộc đặc trưng rồi say sưa nấu, ngửi, nếm… để cuối cùng đã tìm ra hương vị độc đáo được chưng cất từ đất mẹ Việt Nam.
 Nguyễn Hoài Tiến lặn lội tìm tới nhữngcánh rừng bà còn dân tộc trồng các loại thảo mộc đặc trưng

Tôi gặp Daniel Nguyễn Hoài Tiến tại Hà Nội vào một buổi chiều thu tháng 10. Tiến giản dị và trông có phần nghệ sỹ, khác hẳn suy nghĩ của tôi về anh chàng Việt Kiều tài hoa, thạc sỹ quản trị tài nguyên thiên nhiên tại Đại học California (Mỹ). Tiến được người dân ở những nơi anh đến gọi là “Người truyền lửa”- người giúp đồng bào dân tộc Dao đỏ ở Tả Phìn, Lào Cai, Điện Biên gìn giữ giống ngô bản địa.

“Tiến ơi, sao em chọn một việc khó khăn vậy, bây giờ người ta toàn trồng ngô biến đổi gen cho năng xuất cao”.

“Ngô không chỉ là ngô đâu chị, còn là bản sắc văn hóa, em muốn gìn giữ giống quý cho đồng bào, cho Việt Nam”. Tiến làm tôi trân quý vì lý tưởng đẹp đẽ ấy!

Gắn bó với nông dân

Nguyễn Hoài Tiến sinh năm 1988 tại quận Cam, California (Mỹ), nơi có rất đông người Việt sinh sống. Tiến không được dạy tiếng Việt cho đến khi vào Đại học California ở Sandiego. Tại đây, Tiến đã chọn học tiếng Việt. Sau tốt nghiệp, Tiến đến thành phố New Orleans ở tiểu bang Louisiana để lập nghiệp. Anh làm nhiều việc liên quan đến môi trường, tài nguyên thiên nhiên, nông nghiệp và phát triển kinh tế cộng đồng.

Sông Cái distillery thu mua nông sản cho nông dân

Tại Mỹ, anh giúp những người khó khăn sáng lập hợp tác xã nông nghiệp tên VEGGI, chuyên sản xuất rau sạch, làm đậu phụ, sữa đậu nành… cung cấp cho hàng chục chuỗi nhà hàng, siêu thị, khu chợ trời ở California.

Năm 2012, anh được mời về Việt Nam để tư vấn định hướng phát triển cho khu vực đồng bằng sông Cửu Long và vùng dân tộc thiểu số. Về sau, càng tiếp xúc nhiều với đồng bào dân tộc, Tiến càng yêu hơn, hiểu hơn về văn hóa của đồng bào. Tiến mong muốn giúp đồng bào giữ gìn văn hóa bản địa, không bị mai một bởi những xô bồ, hiện đại.
 

Tiến dành toàn bộ tiền tích cóp được của mình để đầu tư, hỗ trợ đồng bào dân tộc Dao tại Lào Cai, Điện Biên duy trì, gìn giữ 3 giống ngô bản địa: Pooc Cừ Lẩu, Pooc Cừ La, Pooc Cừ Đa. Tiến tìm tòi và làm việc với Học viện Nông nghiệp Việt Nam với mong muốn được Học viện giúp để sàng lọc, cải thiện và nhân giống ngô, sau đó anh mang giống lên cấp phát miễn phí để bà con trồng tại địa phương. Với kiến thức và kinh nghiệm của một người làm về sinh học, Tiến hiểu được vẻ đẹp nguồn cội – ngàn đời, sự bền vững âm thầm trong mỗi giống gen bản địa.

“Duy trì giá trị truyền thống văn hóa của người Việt Nam nhất là của đồng bào dân tộc thiểu số- là mong muốn cháy bỏng của em chị ạ”-Tiến chia sẻ.

Làm đẹp và làm giàu cho bản làng

Để bà con duy trì và gìn giữ giống ngô và nhiều nông sản khác – vốn quý của địa phương, Tiến nghĩ chỉ có cách là phải thu mua sản phẩm cho bà con với giá cao, thậm chí còn phải cao gấp 2, 3 lần thị trường. Đang nung nấu ý định, may mắn Tiến gặp ông Michael Rosen – nguyên là giáo sư tại Đại học New York (Mỹ) và từng là CEO cho hai Công ty nước ngoài chuyên thu mua nông sản tại Việt Nam.

Michael Rosen, Nguyễn Hoài Tiến và chị Chạn lên tận đầu nguồn sông Cái

Michael, sinh năm 1956 còn là nhà văn, ông yêu văn hóa, yêu con người Việt Nam. Sách của ông được xuất bản tại Mỹ và ông cũng đang viết một cuốn tiểu thuyết về Việt Nam. Michael ăn được mắm tôm, nước mắm, trứng vịt lộn, sử dụng thuần thục đũa và ăn được cả… tiết canh. Trên chiếc xe đạp cũ, ông hối hả, tất bật như bất cứ chàng trai 30 đang yêu nào đến mọi hang cùng ngõ hẻm, từ khách sạn Metropole, Hilton để tìm cách tiếp cận thị trường đến xóm nghèo Gia Lâm (Hà Nội). Nói như thế để thấy, chất Việt Nam đã ngấm vào ông mạnh mẽ đến nhường nào.

Michael Rosen yêu văn hóa, gắn bó với Việt Nam
 

Một lần cùng Tiến lên Tả Phìn (Lào Cai), lên nơi bắt đầu ngọn nguồn của dòng Sông Cái, được ngủ nhà sàn, uống rượu ngô, cắt rừng tìm đường lên bản, Micheal rưng rưng vì vẻ đẹp của núi rừng Việt Nam, của hương thảo mộc, của mắc khén, của các cô gái Dao hay của rượu ngô mèn mén, Michael cũng chẳng biết nữa. Bởi ông đã “say” nơi này mất rồi.

 

Chưng cất từ thảo mộc Việt Nam để Sông Cái hòa quyện thành men say cho đời

Về Hà Nội, hai người quyết tâm dồn toàn bộ vốn liếng để thu mua, chế biến thảo quả với giống ngô quý của người Dao. Làm sao phải hòa trộn hương mật ong rừng, thông rừng, mắc khén, thảo quả với vị gừng cay cay, vị quế ngọt ngào, vị lâng lâng của ngô hạt đỏ lên men, vị hoang dã của rừng già với vị quyến rũ, say mê của phù sa sông Cái. Tất cả phải được hòa làm “một”- làm nên một thứ hương thảo quả tinh tế lần đầu tiên của Việt Nam.

Những nguyên liệu đều được bà con dân tộc cẩn trọng thu hái, chế biến bằng tay. Bởi cả Tiến Nguyễn và Michael đều mong muốn mang tới những hương vị tươi mới, chân thực như văn hóa đồng bào Dao, HMông, Tày, Nùng… như vẻ đẹp hoang dã của rừng già, như sự quyến rũ chết người từ sương chiều bảng lảng trên triền núi.

Hiện tại, Tiến Nguyễn đang giúp bà con tại Si Ma Cai, Tả Phìn trồng và giữ gìn giống ngô bản địa, đồng thời thu mua toàn bộ 50ha ngô giống bản địa; tại Điện Biên là 10ha, sắp tới theo kế hoạch của Tiến là 20ha tại Tây Nguyên. Mong muốn của anh là phát triển sinh kế bền vững cho người dân tộc thiểu số Việt Nam.

“Trước mắt nguồn gen quý được bảo tồn vào chung nguồn giống quốc gia chị ạ”.  Nhìn vào mắt Tiến, tôi biết nguyện vọng của anh không chỉ là như thế.

Trái lành

Giờ đây, sau gần 7 năm sống ở Việt Nam, Daniel Hoài Tiến Nguyễn và Michael Rosen đã trở thành người Việt Nam thực thụ với vốn hiểu biết sâu sắc về văn hóa Việt Nam. Bằng kinh nghiệm của mình, Tiến hướng dẫn bà con dân tộc cách chăn nuôi, trồng trọt để tăng năng suất, sản lượng, nâng cao đời sống. Anh cũng chuyển giao cho bà con kỹ thuật làm malt (hỗn hợp dung dịch được tạo ra sau khi cho các loại hạt ngũ cốc ươm mầm) và thu mua đến công đoạn cuối cùng. Ngoài ra, Tiến cũng bao tiêu nhiều giống nông sản bản địa khác cho bà con dân tộc: HMông, Dao, Thái, Tày, Nùng, đồng thời thành lập các hợp tác xã nông nghiệp.

Giống ngô bản địa mà Nguyễn Hoài Tiến sưu tầm và bảo tồn
 

Hai người, một già – một trẻ, một da trắng – một da vàng cứ lầm lũi, lầm lũi đến mọi góc rừng, mọi bản làng phía Bắc để đi tìm loài thảo mộc đặc trưng rồi say sưa nấu, ngửi, nếm, và cứ như thế lặp lại hàng năm trời để cuối cùng đã tìm ra hương vị độc đáo được chưng cất từ đất mẹ Việt Nam. Tiến và Michael đang cùng nhau đan xen vũ điệu giữa truyền thống và hiện đại, giữa cái mới và cái cũ để kể câu chuyện về thảo mộc truyền thống Việt Nam ra với thế giới.

Tin rằng, đó sẽ là câu chuyện mà hai người họ sẽ tự hào kể với con cháu sau này.

 Bài: Hoàn Oanh
Ảnh: Nhân vật cung cấp

Thêm bình luận :
Họ và tên
Email
Chương trình gặp gỡ hữu nghị nông dân ba nước Việt Nam, Lào, Cam-pu-chia gắn với Hội chợ nông sản sạch

Tỷ giá

Giá vàng (ĐVT: tr đồng/lượng)
Loại
Mua vào
Bán ra
SJC
41.300
41.530
Vàng nhẫn
41.290
41.710
Vàng nhẫn
41.290
41.810
Tỷ giá
EUR
26532.46
GBP
31387.92
USD
23230