Thứ bảy, 27/02/2021 (GMT+7)
Giá nông sản
Tăng thuế tiêu thụ đặc biệt giúp giảm tiêu thụ thuốc lá
08:59 - 02/03/2020
(Cổng ĐT HNDT – Đó là giải pháp hiệu quả nhằm giảm sức mua và ngăn ngừa bệnh tật, tử vong do thuốc lá.
Kết quả khảo sát ý kiến cộng đồng cũng cho thấy, đề xuất tăng mạnh thuế thuốc lá được người dân đồng tình ủng hộ


Theo kết quả nghiên cứu về buôn lậu thuốc lá thực hiện tại 3 tỉnh Bắc, Trung, Nam cho thấy, tăng thuế không làm tăng tình trạng buôn lậu thuốc lá. Thực tế, việc sử dụng thuốc lá lậu ở Việt Nam là do gu tiêu dùng, thị hiếu thay vì vấn đề giá.


Việt Nam là quốc gia có lượng tiêu dùng thuốc lá cao, đứng thứ 3 trong khu vực ASEAN và thứ 9 trên thế giới về số người hút thuốc lá. Việt Nam đã và đang chịu gánh nặng bệnh tật và kinh tế khổng lồ do sử dụng thuốc lá.


WHO ước tính mỗi năm có trên 40.000 ca tử vong vì các bệnh do thuốc lá gây ra tại Việt Nam, con số này sẽ tăng lên thành 70.000 ca/năm vào năm 2030, nếu Việt Nam không thực hiện các biện pháp phòng chống tác hại thuốc lá hiệu quả.


Cũng theo WHO và Ngân hàng Thế giới (WB), tăng thuế ở mức làm giá thực của thuốc lá tăng lên 10% sẽ giảm tiêu dùng thuốc lá ở mức 5% ở các nước đang phát triển và giảm tiêu thụ thuốc lá tới 10% ở trẻ em và người nghèo.


Thuốc lá là hung thủ gây ra 11 loại ung thư khác nhau là ung thư họng, hầu họng, thực quản, phổi- khí quản- phế quản, bạch cầu cấp, dạ dày, tụy, thận- niệu quản, đại tràng, cổ tử cung, bàng quang. Đặc biệt, thuốc lá chịu trách nhiệm gây ra hơn 70% các ca ung thư phổi. Cứ 100 ca thì có 75 ca mắc do thuốc lá.


Đáng nói, các chất độc này không chỉ gây hại cho người hút thuốc, mà những người ngồi xung quanh, phải hít khói thuốc thụ động cũng có nguy cơ mắc bệnh tương tự người hút.


Thuốc lá gây nhiều tác hại, nhưng mỗi năm, người dân Việt Nam bỏ ra hơn 31 tỷ đồng để mua thuốc lá. Cùng với đó, sẽ mất thêm 24.000 tỷ đồng tổng chi phí cho điều trị và mất khả năng lao động vì bệnh tật và tử vong sớm cho 5 nhóm bệnh do thuốc lá gây ra bao gồm: Ung thư phổi, ung thư đường tiêu hóa hô hấp trên, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, đột quỵ và nhồi máu cơ tim.


Theo WHO, phương án bổ sung thuế tuyệt đối 1.000 đồng có tác động giúp giảm 1,5% tỷ lệ hút thuốc lá và tăng thu cho ngân sách khoảng 3.949 tỷ đồng. Tuy nhiên, như vậy mới chỉ giúp đạt 1/4 mục tiêu quốc gia về giảm tỷ lệ hút thuốc.


Mô hình ước tính cho thấy, để đạt mục tiêu quốc gia về giảm tỷ lệ hút thuốc, cần áp dụng mức bổ sung thuế tuyệt đối ở mức 5.000 đồng/bao thuốc. Khi đó tỷ lệ hút thuốc ở nam giới có thể giảm 6,3%, đạt mục tiêu Chiến lược Quốc gia về phòng chống tác hại thuốc lá, tăng doanh thu thuế thuốc lá thêm 10.700 tỷ đồng/năm và giúp tránh được 900.000 ca tử vong sớm do hút thuốc.


Bộ Y tế ủng hộ đề xuất tăng thuế tiêu thụ đặc biệt thuốc lá với phương án bổ sung thuế tuyệt đối của Bộ Tài chính, vì thuế tuyệt đối có tác động lên giá bán nhằm giảm tỷ lệ hút thuốc nhiều hơn.


Tuy nhiên, Bộ Y tế đề xuất thuế thuế tiêu thụ đặc biệt với thuốc lá cần được tăng ít nhất ở mức 5.000 đồng/bao thuốc để có thể giảm được đáng kể tỷ lệ hút thuốc, đạt mục tiêu Chiến lược Quốc gia về phòng chống tác hại thuốc lá. Kết quả khảo sát ý kiến cộng đồng cũng cho thấy, đề xuất tăng mạnh thuế thuốc lá được người dân đồng tình ủng hộ.


Theo số liệu khảo sát của Trường Đại học thương mại phối hợp với Tổ chức HealthBridge Canada thực hiện, đa số thanh thiếu niên nhận định giá thuốc lá hiện đang ở mức rẻ và trung bình (76,2%) và ủng hộ việc tăng thuế để tăng giá thuốc lá (83,5%).


Để giảm tỷ lệ hút thuốc trong cộng đồng, giảm gánh nặng cho sức khỏe, kinh tế và góp phần tăng thu ngân sách, các chuyên gia khẳng định tăng thuế là giải pháp hiệu quả trong tổng số các giải pháp, nhằm giảm sức mua thuốc lá, qua đó giảm số người hút, ngăn ngừa bệnh tật.


Tuy nhiên, có thể thấy, chính sách tăng thuế tiêu thụ đặc biệt cho thuốc lá chưa đủ vì nếu không đủ khả năng mua thuốc lá loại đắt, người sử dụng chuyển sang loại rẻ do đó, những người nghèo lại càng dễ mắc bệnh.


Các doanh nghiệp thuốc lá cho rằng họ nộp thuế cao, đóng góp ngân sách nhà nước phục vụ phúc lợi xã hội, tạo việc làm. Nhưng có một con số thú vị từ nhiều nghiên cứu thấy rằng số tiền các doanh nghiệp đóng góp cho đất nước cũng đúng bằng số tiền chi trả (theo khía cạnh tổng chi phí xã hội) khám, chữa cho người mắc bệnh liên quan đến hút thuốc lá.


Dĩ nhiên, việc thay đổi hành vi không đơn giản, ở Việt Nam hút thuốc là thói quen cố hữu của nhiều người. Hút thuốc lá gây bệnh tật và tử vong. So sánh với các nguy cơ khác, nguy cơ tử vong sớm do sử dụng thuốc lá là rất cao. Một nửa những người thường xuyên hút thuốc bị tử vong do hút thuốc lá và một nửa trong số này tử vong ở độ tuổi trung niên, tức là tuổi thọ giảm từ 15-20 năm.


Có thể thấy, việc tăng thuế tiêu thụ đặng biệt với thuốc lá có thể giảm được đáng kể tỷ lệ hút thuốc, tiến tới đạt mục tiêu Chiến lược về phòng, chống tác hại thuốc lá tại mỗi quốc gia và đẩy lùi bệnh tật.

 

Tạ Ngữ
Thêm bình luận :
Họ và tên
Email
Chương trình gặp gỡ hữu nghị nông dân ba nước Việt Nam, Lào, Cam-pu-chia gắn với Hội chợ nông sản sạch

Tỷ giá

Giá vàng (ĐVT: tr đồng/lượng)
Loại
Mua vào
Bán ra
Tỷ giá