Không còn hình ảnh của người nông dân "bán mặt cho đất, bán lưng cho trời"

Là một nông dân đã dành nhiều năm để nghiên cứu về nông nghiệp tuần hoàn, nông nghiệp bền vững, anh Bùi Ngọc Châu (44 tuổi, xã Tân Hà Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng) đang có những hướng đi rất triển vọng, tư duy kinh tế phù hợp với thời đại mới.

Với những thành tích như Nông dân Việt Nam xuất sắc 2024; “Nhà khoa học của nhà nông” năm 2024, Bằng khen của Trung ương Hội nông dân Việt Nam - đã có thành tích xuất sắc trong lao động, sản xuất và xây dựng nông thôn mới, góp phần xây dựng giai cấp nông dân và Hội nông dân Việt Nam vững mạnh đã chứng tỏ hướng đi của anh Bùi Ngọc Châu là một nông dân hiện đại, thể hiện lối tư duy mới, tiến bộ.

Phóng viên Dân Việt gặp anh Bùi Ngọc Châu sau 2 năm anh được công nhận là Nông dân Việt Nam xuất sắ, mới đây, anh Châu cũng đã đạt 2 Giải Nhất của Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh Lâm Đồng lần thứ 12 và Hội thi Sáng tạo kỹ thuật nhà nông tỉnh Lâm Đồng lần thứ VIII với Công nghệ sấy cà phê theo giải pháp kinh tế tuần hoàn.

Trao đổi với phóng viên Dân Việt, anh Châu cho biết: “Nhìn lại hành trình từ một nhà nông trở thành nhà khoa học, nhà quản lý doanh nghiệp, sự tiếp sức của Hội Nông dân các cấp là vô cùng rõ nét.

Cụ thể nhất là Hội đã tạo bệ phóng giúp tôi tham gia các sân chơi khoa học lớn, điển hình như Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh Lâm Đồng, nơi hệ thống sấy cà phê tuần hoàn của tôi đạt giải Nhất.

Về mặt kỹ thuật và chính sách, Hội thường xuyên tổ chức các hoạt động giao lưu, học hỏi kinh nghiệm, giúp tôi hoàn thiện các nghiên cứu như hệ thống khí hóa BRV-GAS01 hay công nghệ sản xuất than sinh học.

Chính nhờ mạng lưới của Hội, tôi nắm bắt được các chủ trương mới, có cơ hội đưa các mô hình thử nghiệm tại xưởng R&D ra ứng dụng thực tiễn, không chỉ ở Lâm Đồng mà còn tự tin chuẩn bị nhân rộng ra khu vực phía Bắc như Quảng Ninh”.

Anh Châu cũng cho hay, người nông dân trong kỷ nguyên mới không còn là hình ảnh “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời” một cách cam chịu.

Người nông dân hiện đại là sự giao thoa xuất sắc của 3 vai trò: Một nhà nông thấu hiểu đất đai, một nhà khoa học ứng dụng công nghệ mới và một doanh nhân am hiểu thị trường.

Đứng trong khuôn viên trang trại nông nghiệp hữu cơ của mình tại xã Tân Hà Lâm Hà, anh Bùi Ngọc Châu giải thích: “Để làm được điều đó, phẩm chất cốt lõi nhất mà các hội viên cần có là tinh thần học hỏi không ngừng, tư duy mở để đón nhận công nghệ và tinh thần hợp tác. Chúng ta không thể làm giàu một mình, nông dân thế hệ mới là người biết làm giàu bằng tri thức, bằng đổi mới sáng tạo và đi lên bằng sức mạnh của sự liên kết”.

Sự đồng hành của Hội Nông dân làm nên thành công của bản thân, gia đình

Anh Bùi Ngọc Châu được biết đến là người sáng lập ra mô hình nông nghiệp tuần hoàn với triết lý “Biển-Vườn-Ao-Chuồng-Ruộng-Rừng”. Theo anh Châu: “Đây là mô hình tích hợp 6 hình thái theo quy trình thuận tự nhiên. Mô hình giúp người nông dân kiểm soát đầu vào và đầu ra trong trang trại một cách khép kín.

Hiện nay, tôi đang sản xuất trên diện tích 3ha, tạo việc làm cho 10 lao động. Hiện mỗi ngày chúng tôi cung cấp ra thị trường từ 300-500kg rau các loại. Ngoài ra, chúng tôi còn trồng cà phê và thu hoạch được sản lượng trên 4,5 tấn/ha/năm theo mô hình này”.

Anh Bùi Ngọc Châu cũng nhận định, nếu thiếu đi sự đồng hành của Hội Nông dân các cấp, con đường đưa nghiên cứu khoa học vào thực tiễn sẽ cô đơn và chông gai hơn rất nhiều.

Giai đoạn đầu, nghiên cứu khó khăn lớn nhất không chỉ là thiếu thốn nguồn lực mà là rào cản về sự công nhận.

“Nếu không có Hội Nông dân đứng ra bảo chứng, tạo cơ chế thử nghiệm và khích lệ tinh thần, tôi có lẽ đã mất thêm nhiều năm để thuyết phục cộng đồng, việc đưa công nghệ sản xuất vào quy mô lớn sẽ bị trì trệ. Hội chính là điểm tựa pháp lý và tinh thần vững chắc trong giai đoạn “chân ướt chân ráo” khởi nghiệp đổi mới sáng tạo”, anh Châu chia sẻ.

Bà Trịnh Đoàn Hạnh Trâm – Chủ tịch Hội Nông dân xã Tân Hà Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng đánh giá, nông gia Bùi Ngọc Châu là một trong những gương mặt tiêu biểu cho thế hệ nông dân mới – những người không chỉ sản xuất mà còn nghiên cứu, sáng tạo và theo đuổi triết lý nông nghiệp bền vững, thuận tự nhiên.

Với anh, làm nông không đơn thuần là canh tác, mà là hành trình “nuôi dưỡng đất” bởi đất khỏe thì cây mới tốt và con người mới thực sự được hưởng lợi lâu dài.

“Xuất phát từ thực trạng đất đai bạc màu do lạm dụng phân bón hóa học, anh Châu đã dành nhiều năm tâm huyết nghiên cứu các phương pháp cải tạo đất theo hướng hữu cơ.

Anh kiên trì áp dụng các giải pháp như tái chế phụ phẩm nông nghiệp, sử dụng vi sinh bản địa, ủ phân từ nguồn mùn tự nhiên và tận dụng dinh dưỡng từ phụ phẩm thủy sản lên men. Nhờ đó, đất đai tại trang trại dần được phục hồi độ tơi xốp, giàu vi sinh và cân bằng hệ sinh thái tự nhiên.

Không dừng lại ở hiệu quả kinh tế, mô hình của anh Châu còn hướng đến giá trị bền vững lâu dài là bảo vệ môi trường, nâng cao sức khỏe con người và góp phần thay đổi tư duy sản xuất của cộng đồng.

Anh tích cực chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ kỹ thuật cho bà con, đồng thời dành không gian tại trang trại để đào tạo, kết nối những người cùng chung định hướng nông nghiệp xanh”, bà Hạnh Trâm đánh giá.