Hiệu quả kinh tế hấp dẫn từ cây chuối

Về xã Mường Khương những ngày này, màu xanh bạt ngàn của những đồi chuối đang vào độ thu hoạch báo hiệu một cuộc sống no ấm. Không còn cảnh "làm nhiều hưởng ít" như thời trồng ngô, cây chuối đang khẳng định vị thế vững chắc là cây xóa đói giảm nghèo.

Dẫn chúng tôi thăm vườn chuối hơn 5.000 gốc đang đua nhau trổ buồng, chị Lèng Thị Pẳn ở thôn Nậm Chảy, phấn khởi cho biết: “Trước đây, gia đình tôi chỉ trồng ngô để làm thức ăn chăn nuôi. Sau khi được xã tạo điều kiện đi tham quan, học hỏi mô hình ở nhiều nơi và thấy cây chuối mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn, chúng tôi quyết định chuyển đổi. Đến nay, với 5.000 gốc chuối, mỗi năm trừ chi phí, gia đình tôi thu về từ 300 đến 400 triệu đồng”.

Không chỉ trông chờ vào nguồn thu từ quả, người dân Mường Khương còn khai thác triệt để các phụ phẩm từ cây chuối để tăng thêm thu nhập.

Ông Lèng Sử Hòa ở thôn Lùng Phìn A - người có hơn 10 năm kinh nghiệm trồng chuối với diện tích 4ha, cho hay, đây là loại cây mang lại giá trị kinh tế toàn diện, bởi hầu như bộ phận nào cũng có thể tận dụng được.

Theo ông Hòa, lá chuối khô hiện được thương lái săn đón với giá 16.000 - 20.000 đồng/kg, lá tươi từ 6.000 - 8.000 đồng/kg; thân chuối cũng được thu mua làm thức ăn chăn nuôi.

"Tuy chăm sóc vất vả hơn ngô, sắn nhưng bù lại trồng chuối cho thu nhập cao gấp nhiều lần. Với hơn 7.000 gốc chuối, mỗi năm gia đình tôi thu về gần 400 triệu đồng lãi ròng", ông Hòa hạch toán.

Nhờ hiệu quả kinh tế vượt trội, diện tích chuối ở Mường Khương không ngừng được mở rộng. Toàn xã hiện có hơn 1.000ha trồng chuối, tăng thêm khoảng 200ha so với năm 2024; trong đó 812ha đã cho thu hoạch ổn định với năng suất cao.

Đáng chú ý, 440ha chuối của xã đã được cấp mã số vùng trồng, mở ra cơ hội thuận lợi cho xuất khẩu chính ngạch. Hiện nay, khoảng 90% sản lượng chuối được đưa sang thị trường Trung Quốc, phần còn lại tiêu thụ trong nước.

Trung bình mỗi ha chuối mang lại thu nhập khoảng 350 triệu đồng/năm - mức lợi nhuận vượt xa so với trồng ngô hay các loại cây trồng truyền thống khác.

Hướng tới xuất khẩu bền vững

Để đưa cây chuối phát triển theo hướng bền vững, xã Mường Khương đã xây dựng quy hoạch vùng sản xuất tập trung, gắn với mục tiêu phát triển nông nghiệp hàng hóa và đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu. Chính quyền xã tiến hành rà soát, sắp xếp lại quỹ đất canh tác, đồng thời ưu tiên mở rộng diện tích trồng chuối tại những thôn có lợi thế về thổ nhưỡng, nguồn nước và hệ thống giao thông, tạo nền tảng vững chắc cho vùng chuối hàng hóa quy mô lớn.

Song song với đó, xã Mường Khương đẩy mạnh công tác tập huấn, hướng dẫn nông dân áp dụng quy trình trồng, chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP. Các cơ quan chuyên môn cũng được phối hợp kiểm tra, giám sát định kỳ tại những vùng trồng đã cấp mã số, bảo đảm mọi khâu sản xuất đều tuân thủ đúng kỹ thuật.

Bên cạnh việc nâng cao chất lượng canh tác, chính quyền địa phương còn chủ động kết nối với doanh nghiệp và hợp tác xã để ký kết hợp đồng bao tiêu, giúp người dân yên tâm sản xuất, hạn chế tối đa tình trạng “được mùa mất giá”.

Ông Phạm Đức Trung, Phó Chủ tịch UBND xã Mường Khương, cho biết: "Để phát triển cây chuối theo hướng bền vững, xã đặt mục tiêu mở rộng diện tích gắn với đa dạng hóa thị trường tiêu thụ. Đồng thời, chúng tôi chủ trương thu hút doanh nghiệp đầu tư xây dựng cơ sở sơ chế, chế biến ngay tại địa phương nhằm nâng cao giá trị sản phẩm. Bên cạnh đó, xã cũng khuyến khích người dân trồng rải vụ, bố trí thời vụ hợp lý để duy trì nguồn cung ổn định quanh năm, đáp ứng nhu cầu xuất khẩu và thị trường trong nước".

Thực tế cho thấy, cây chuối không chỉ nâng cao thu nhập cho người dân mà còn trở thành động lực quan trọng thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu cây trồng, phát triển nông nghiệp hàng hóa và xây dựng nông thôn mới tại vùng cao Mường Khương.

Nhờ định hướng đúng đắn của chính quyền cùng sự mạnh dạn thay đổi của bà con, Mường Khương đang dần khẳng định vị thế là vùng sản xuất chuối hàng hóa trọng điểm của tỉnh Lào Cai, góp phần mang đến diện mạo mới cho xã vùng cao nơi biên giới.