Nuôi hươu sao tận dụng đất vườn, giảm chi phí, tăng thu nhập

Gia đình ông Nguyễn Văn Thành, ở thôn Thượng Long (xã Đức Thọ) là một trong những hộ đầu tiên đưa hươu sao về nuôi tại địa phương.

Trước đây, gia đình ông Thành chủ yếu chăn nuôi lợn, bò và nuôi thêm một vài con hươu sao.

Sau những chuyến tham quan, học hỏi kinh nghiệm từ các mô hình hiệu quả tại một số địa phương (thuộc huyện Hương Sơn cũ), năm 2023, ông Nguyễn Văn Thành quyết định chuyển hẳn sang nuôi hươu sao.

Chuồng trại được cải tạo lại phù hợp với đặc tính của loài vật nuôi này. Gia đình đồng thời dành 2 sào đất trồng cỏ voi nhằm chủ động nguồn thức ăn xanh cho đàn hươu sao.

“Nuôi hươu nhàn công hơn lợn, bò. Thức ăn cũng khá dễ kiếm, từ cỏ voi, lá cây đến ngô, sắn. Vì vậy, gia đình tôi quyết định chuyển hẳn sang nuôi hươu sao”, ông Nguyễn Văn Thành chia sẻ.

Theo ông Nguyễn Văn Thành, đưa hươu sao về nuôi tại vùng đồng bằng cần chú ý một số yêu cầu kỹ thuật, trong đó chuồng trại là yếu tố quan trọng.

Chuồng phải được bố trí ở nơi cao ráo, thoáng mát, nền khô sạch; mái chuồng cần có khả năng cách nhiệt để giảm nóng vào mùa hè, đồng thời bảo đảm kín gió khi thời tiết chuyển lạnh.

Cùng với đó, gia đình đặc biệt quan tâm đến công tác phòng bệnh. Hươu sao có sức đề kháng khá tốt, ít mắc bệnh hơn một số vật nuôi khác, nhưng khi phát sinh bệnh thường khó điều trị và mất nhiều thời gian.

Bởi vậy, việc vệ sinh chuồng trại, bảo đảm thức ăn, nước uống sạch, cung cấp đủ dinh dưỡng và thường xuyên theo dõi sức khỏe đàn vật nuôi được gia đình ông Nguyễn Văn Thành duy trì đều đặn.

Hiện đàn hươu sao của gia đình thường xuyên duy trì từ 15-17 con. Nhờ chăm sóc đúng kỹ thuật, đàn hươu phát triển ổn định, cho nguồn thu tương đối đều.

Mỗi năm, gia đình ông Thành thu khoảng 120-150 triệu đồng từ bán nhung hươu và hươu giống.

Không chỉ mang lại nguồn thu, mô hình còn giúp gia đình tận dụng hiệu quả diện tích đất vườn và nguồn lao động tại chỗ.

Đây cũng là điểm khiến nuôi hươu sao ngày càng được người dân quan tâm trong bối cảnh chăn nuôi truyền thống phải đối mặt với nhiều rủi ro về dịch bệnh, giá thức ăn và thị trường.

Từ hiệu quả của những hộ đi trước, nghề nuôi hươu sao tại thôn Thượng Long từng bước lan rộng. Đến nay, thôn đã có 12 hộ nuôi, trong đó nhiều gia đình đang tiếp tục mở rộng quy mô.

Theo bà Phan Thị Hạnh - Bí thư Chi bộ thôn Thượng Long, việc hình thành Tổ hội Nông dân nghề nghiệp chăn nuôi hươu sao đã tạo điều kiện để các hộ chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ nhau về kỹ thuật và cùng tháo gỡ những khó khăn trong quá trình nuôi.

Thôn cũng phối hợp với chính quyền và các đoàn thể tổ chức cho người dân tham quan các mô hình hiệu quả, tiếp cận nguồn vốn và học hỏi kỹ thuật.

Từ thực tế, nhiều hộ nhận thấy hươu sao phù hợp với điều kiện đất đai, khả năng đầu tư của gia đình nên mạnh dạn chuyển đổi vật nuôi.

Mạnh dạn chuyển đổi sinh kế, hướng tới phát triển đàn hươu sao theo hướng hàng hóa

Không chỉ ở Thượng Long, tại thôn Tân Dân, mô hình nuôi hươu sao cũng đang thu hút ngày càng nhiều hộ dân. Lợi thế của địa phương là diện tích đất vườn tương đối rộng, địa hình cao ráo cùng nguồn thức ăn xanh phong phú.

Sau nhiều năm làm nghề lái xe và buôn bán nhưng thu nhập thiếu ổn định, anh Phạm Đình Bắc quyết định trở về quê phát triển kinh tế. Thấy một số hộ đi trước nuôi hươu sao hiệu quả, anh đầu tư chuồng trại, mua 6 con hươu về nuôi và dành 2 sào đất trồng cỏ voi.

Với anh Phạm Đình Bắc, nuôi hươu không đơn thuần là thay đổi vật nuôi mà còn là cách tìm một hướng phát triển kinh tế ổn định hơn ngay trên quê hương.

“Lúc mới nuôi, tôi xác định phải học hỏi kỹ thuật từ những người có kinh nghiệm, nhất là cách làm chuồng, chăm sóc và chủ động nguồn thức ăn.

Khi đã nắm được quy trình thì việc chăm sóc hươu sao không quá vất vả, phù hợp với điều kiện sản xuất của gia đình”, anh anh Phạm Đình Bắc cho biết.

Theo ông Trần Văn Minh - Bí thư Chi bộ thôn Tân Dân, những lợi thế về đất đai và nguồn thức ăn đang tạo nền tảng thuận lợi để địa phương phát triển chăn nuôi hươu sao.

Thôn định hướng hình thành các tổ hợp tác nuôi hươu nhằm tăng cường liên kết giữa các hộ, cùng trao đổi kinh nghiệm, hỗ trợ kỹ thuật và từng bước phát triển nghề nuôi theo hướng hàng hóa.

Từ những mô hình bước đầu cho hiệu quả, nuôi hươu sao đang dần trở thành hướng phát triển kinh tế phù hợp với điều kiện sản xuất của người dân xã Đức Thọ. Đến nay, toàn xã có khoảng 50 hộ nuôi hươu, quy mô bình quân 5-6 con/hộ.

Điểm đáng chú ý của mô hình là không chỉ tạo nguồn thu từ nhung và hươu sao giống mà còn tận dụng tốt đất vườn, thức ăn xanh sẵn có và lao động gia đình. Nhờ đó, chi phí đầu tư được tiết giảm, phù hợp với khả năng của nhiều hộ dân.

Để phát huy hiệu quả, Hội Nông dân xã Đức Thọ đang phối hợp với các ngành chuyên môn đẩy mạnh tập huấn, chuyển giao kỹ thuật, hỗ trợ người dân tiếp cận nguồn vốn và tổ chức tham quan, học tập các mô hình hiệu quả.

Các tổ hội nghề nghiệp cũng từng bước được củng cố, hướng tới hình thành các tổ hợp tác chăn nuôi hươu, tạo sự liên kết giữa các hộ trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.

Địa phương định hướng phát triển đàn hươu sao theo hướng nâng cao chất lượng con giống, chủ động nguồn thức ăn, chuẩn hóa chuồng trại và quy trình chăm sóc.

Cùng với đó là từng bước xây dựng liên kết đầu ra đối với sản phẩm nhung hươu và hươu giống.

Đây được xem là yếu tố quan trọng để nâng tầm mô hình từ sản xuất nhỏ lẻ sang chăn nuôi hàng hóa.

Khi các hộ có sự liên kết trong lựa chọn con giống, chăm sóc, phòng bệnh và tiêu thụ sản phẩm, hiệu quả kinh tế sẽ có thêm dư địa tăng lên, đồng thời hạn chế những rủi ro thường gặp trong sản xuất tự phát.

Trao đổi với phóng viên, bà Nguyễn Thị Thanh Tiếu - Chủ tịch Hội Nông dân xã Đức Thọ cho biết: “Qua đánh giá bước đầu, hươu sao cho thấy khả năng thích nghi tốt với điều kiện vùng đồng bằng, sức chống chịu khá, ít tốn công chăm sóc và mang lại hiệu quả kinh tế ổn định.

Đây là những cơ sở quan trọng để địa phương định hướng đưa hươu sao trở thành một trong những vật nuôi chủ lực trong thời gian tới".