Chung sức, chung lòng, chung trí tuệ để tạo động lực phát triển đất nước

Trước thềm Đại hội Đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, trao đổi với PV Dân Việt, TS Nguyễn Tiến Dĩnh - nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ nhìn nhận, sau khi “giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước”, Việt Nam bước vào kỷ nguyên độc lập, tự do và xây dựng chủ nghĩa xã hội. Trong bối cảnh đó, chính sách hòa hợp, hòa giải dân tộc được triển khai như một yêu cầu tất yếu nhằm hàn gắn vết thương chiến tranh và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Ông nhấn mạnh, mục tiêu xuyên suốt là “tập hợp, đoàn kết toàn dân tộc thành một khối thống nhất, cùng chung ý chí phát triển đất nước”. Điều này đặc biệt quan trọng khi đất nước chuyển từ trạng thái chia cắt sang thống nhất, đòi hỏi sự đồng thuận cao để phát triển kinh tế - xã hội.

Một điểm nhấn quan trọng là chủ trương xóa bỏ mặc cảm, định kiến trong quá khứ, khẳng định mọi người Việt Nam đều là công dân của một quốc gia thống nhất. Tinh thần này được thể chế hóa qua nhiều chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, trong đó có Nghị quyết số 36-NQ/TW của Bộ Chính trị về công tác người Việt Nam ở nước ngoài.

“Người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận không thể tách rời của dân tộc Việt Nam”, TS Nguyễn Tiến Dĩnh dẫn lại, đồng thời cho rằng đây không chỉ là một tuyên bố chính trị mà còn là bước chuyển về tư duy chiến lược, đặt nền móng cho việc huy động nguồn lực toàn cầu của người Việt.

Ông nhấn mạnh, Việt Nam đang bước vào “kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”, kế tiếp các dấu mốc lịch sử năm 1945 và 1975, với mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước có thu nhập trung bình cao và đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao… Để đạt được các mục tiêu này, yêu cầu đặt ra là phải huy động sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc, cả trong và ngoài nước.

“Chưa bao giờ yêu cầu về đoàn kết toàn dân tộc, chung sức - chung lòng - chung trí tuệ lại đặt ra mạnh mẽ như hiện nay”, ông nói và cho rằng trong giai đoạn tới, động lực phát triển sẽ tập trung vào ba trụ cột: khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây cũng chính là lĩnh vực mà cộng đồng trí thức, doanh nhân người Việt ở nước ngoài có nhiều lợi thế và khả năng đóng góp trực tiếp.

Từ thực tế trên, nhấn mạnh vai trò của Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam trong việc hòa hợp dân tộc, TS Nguyễn Tiến Dĩnh cho rằng, thời gian qua Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã phát huy vai trò rất quan trọng với tư cách là liên minh chính trị, liên hiệp tự nguyện, tập hợp và đoàn kết rộng rãi các tầng lớp nhân dân, các dân tộc, tôn giáo và giai tầng xã hội để hướng tới mục tiêu chung là đóng góp cho sự phát triển của đất nước.

Theo ông, trong giai đoạn phát triển mới, vai trò của MTTQ càng trở nên quan trọng hơn, đặc biệt trong việc củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Tuy nhiên, để đáp ứng yêu cầu thực tiễn, Mặt trận cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ nội dung và phương thức hoạt động, tránh tình trạng hành chính hóa.

“Mặt trận không chỉ dừng ở công tác tuyên truyền mà phải thông qua các phong trào, các hoạt động thực tiễn để tham gia quản lý nhà nước, quản lý xã hội; đặc biệt là tham gia xây dựng chính sách pháp luật, tăng cường giám sát và phản biện xã hội”, TS Nguyễn Tiến Dĩnh nhấn mạnh.

Quy tụ trí tuệ, nguồn lực người Việt toàn cầu cho phát triển đất nước

Đặc biệt nhấn mạnh đến vai trò giám sát và phản biện của MTTQ, TS Nguyễn Tiến Dĩnh cho rằng Mặt trận cần góp phần hoàn thiện các cơ chế, chính sách nhằm thu hút sự tham gia của mọi tầng lớp nhân dân vào quá trình phát triển đất nước.

Đáng chú ý, theo nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ, MTTQ cần tiếp tục có các chính sách hiệu quả để tập hợp, đoàn kết lực lượng kiều bào ở nước ngoài, tạo điều kiện để cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài tham gia sâu rộng hơn vào phát triển kinh tế - xã hội trong nước.

“Quan trọng nhất là phải tháo gỡ các nút thắt về cơ chế, như đất đai, thủ tục hành chính, tiếp cận vốn… để thu hút nguồn lực từ doanh nghiệp trong và ngoài nước, đặc biệt trong các lĩnh vực khoa học công nghệ, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo”, ông nói.

Đồng quan điểm, Đại sứ Nguyễn Phú Bình - Chủ tịch Hội Liên lạc với người Việt Nam ở nước ngoài, nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao nhìn nhận, MTTQ Việt Nam là một mô hình rất đặc thù, không nhiều quốc gia có. Việt Nam có truyền thống Mặt trận từ thời Việt Minh, Mặt trận dân tộc thống nhất..., với sứ mệnh tập hợp, đoàn kết toàn dân trong đấu tranh giành độc lập, bảo vệ Tổ quốc; và ngày nay tiếp tục phát huy vai trò đó trong điều kiện mới dưới sự lãnh đạo của Đảng.

“Điểm cốt lõi là Mặt trận không chỉ là nơi tập hợp lực lượng, mà còn là cơ chế hiệp thương, lắng nghe và phản ánh ý kiến đa chiều của các tầng lớp xã hội. Đảng Cộng sản Việt Nam vừa giữ vai trò lãnh đạo, vừa là một thành viên của Mặt trận, cùng trao đổi, tiếp thu ý kiến để hoàn thiện chủ trương, chính sách sát thực tiễn, hợp lòng dân”, ông nói.

Theo ông, thực tế cho thấy, MTTQ là nơi hội tụ rất rộng rãi các thành phần xã hội, không phân biệt tuổi tác, quá khứ hay thành phần xuất thân. Có những người từng ở phía bên kia trong chiến tranh, nhưng sau này vẫn tham gia, đóng góp tích cực. Đơn cử như trường hợp Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Trần Đông A - từng là Thiếu tá Quân y Quân lực Việt Nam Cộng Hòa, sau đó ở lại, cống hiến và trở thành Thầy thuốc Nhân dân, Anh hùng Lao động và giờ đây cũng là một thành viên của Mặt trận Tổ quốc.

Bên cạnh đó, Mặt trận tập hợp đầy đủ các tôn giáo, dân tộc và các tổ chức chính trị - xã hội như nông dân, công đoàn, thanh niên, phụ nữ, cựu chiến binh…, tạo thành một không gian chung kết nối toàn xã hội.

Đối với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, vai trò của Mặt trận ngày càng rõ nét. Hiện có khoảng 24-25 Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận là kiều bào, trong đó có đại diện nhiều cộng đồng lớn trên thế giới, kể cả những người đã mang quốc tịch khác. Điều này cho thấy chính sách đại đoàn kết ngày càng cởi mở, bao trùm.

“Thông qua Mặt trận, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài thực sự có vị trí và vai trò trong ngôi nhà chung Đại đoàn kết dân tộc, có điều kiện thuận lợi phản ánh tâm tư, nguyện vọng của đồng bào ta ở nước ngoài, đồng thời đóng góp hiệu quả cho sự nghiệp phát triển đất nước.

Trong bối cảnh hiện nay, với việc tiếp tục tinh gọn tổ chức và gắn kết chặt chẽ các đoàn thể chính trị - xã hội, Mặt trận đang nâng cao hiệu quả hoạt động. Vai trò trung tâm cần được thể hiện rõ hơn ở khả năng quy tụ, kết nối và tạo niềm tin, đặc biệt với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, qua đó phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc”, Đại sứ Nguyễn Phú Bình khẳng định.