Gia đình văn hóa – "tế bào" quyết định sức sống NTM bền vững

Trong thời gian qua, các cấp Hội Nông dân đã tích cực tuyên truyền, vận động nông dân thực hiện các tiêu chí xây dựng nông thôn mới, duy trì, nâng cao chất lượng các tiêu chí để xây dựng nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu.

Đồng thời, Hội Nông dân đã tuyên truyền, vận động nông dân tích cực tham gia xây dựng gia đình văn hóa, thôn, ấp, bản, làng, xã văn hóa, giữ gìn và phát huy giá trị truyền thống văn hóa tốt đẹp, thực hiện nếp sống văn hóa, xóa bỏ các hủ tục lạc hậu, mê tín, dị đoan; tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao nâng cao đời sống tinh thần của hội viên nông dân.

Theo báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương Hội Nông dân Việt Nam, hằng năm, các cấp Hội đã vận động trên 9 triệu hộ hội viên nông dân đăng ký phấn đấu đạt danh hiệu “Gia đình văn hoá”. Phong trào xây dựng gia đình văn hóa được triển khai gắn liền với các tiêu chí cụ thể, bao gồm giáo dục con cháu hiếu thảo, anh chị em hòa thuận, củng cố sự đầm ấm, hạnh phúc trong gia đình.

Đồng thời, Hội Nông dân gắn xây dựng gia đình văn hóa với phong trào “Nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững”, bởi lẽ một gia đình có kinh tế ổn định mới có điều kiện nuôi dưỡng văn hóa.

Sức lan tỏa của phong trào được thể hiện qua những tấm gương cụ thể. Điển hình là gia đình ông Hoàng Văn Thức (hội viên Hội Nông dân phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa). Gia đình ông Thức không chỉ là một trong những gia đình tiêu biểu, có thành tích xuất sắc trong phong trào xây dựng gia đình văn hóa của địa phương mà còn là hộ nông dân đạt danh hiệu sản xuất, kinh doanh giỏi.

Ông Thức luôn tâm niệm rằng: “Mỗi gia đình là một tế bào của xã hội; vì vậy điều trước tiên là phải cùng địa phương xây dựng gia đình văn hóa, giáo dục con cái hiếu thảo với ông bà cha mẹ, anh chị em hòa thuận với nhau. Từ đó mới xây dựng được tinh thần tương thân tương ái trong gia đình và cộng đồng dân cư”.

Chính tinh thần này là động lực để gia đình ông tiên phong hiến tặng 80m² đất vườn để làm đường giao thông nông thôn – một hành động cụ thể, thiết thực nhất, thể hiện sự chuyển hóa từ giá trị tinh thần thành hành động vật chất, xây dựng nên một không gian sống chung tốt đẹp hơn.

Lan toả mạnh mẽ phong trào xây dựng nông thôn mới

Câu chuyện của ông Thức không phải là cá biệt, mà là một phần của phong trào lan tỏa mạnh mẽ khắp các địa phương.

Tại xã Minh Sơn, tỉnh Thanh Hóa, Hội Nông dân xã đã vận động thành công 219 gia đình hội viên hiến hơn 8.300m² đất thổ cư và phá dỡ công trình kiên cố để mở rộng gần 9.500m đường giao thông nông thôn với bề rộng từ 6 - 8m. Sự đồng lòng này chứng minh rằng, khi tổ chức Hội Nông dân thực hiện phương châm "cán bộ, đảng viên làm trước, hội viên làm theo", tinh thần trách nhiệm cộng đồng sẽ được nhân rộng và trở thành khí thế thi đua sôi nổi.

Bên cạnh sự đóng góp về đất đai, vai trò của hội viên còn được minh chứng qua việc xây dựng thiết chế văn hóa, nâng cao đời sống tinh thần.

Tại thôn Bình Vọng, xã Thường Tín, TP Hà Nội, nhiều hội viên nông dân không chỉ đóng góp hàng trăm ngày công tham gia xây dựng NTM mà còn là người tiên phong xây dựng “Thư viện thôn, tủ sách nông dân” tại Nhà văn hóa thôn. Đến nay, thư viện thôn Bình Vọng đã trở thành điểm sinh hoạt văn hóa quen thuộc với người dân trong thôn.

Chia sẻ thêm về mô hình này, bà Ngô Thị Hằng – Chủ nhiệm thư viện thôn Bình Vọng phấn khởi bảo: Chúng tôi lan tỏa văn hóa đọc tới người dân trong thôn qua mô hình “Màng lưới viên”. Khi tham gia mô hình này, các màng lưới viên sẽ đến đọc sách tại thư viện hàng ngày, đồng thời chủ động tuyên truyền về văn hóa đọc tới người dân trong thôn.

Khẳng định vai trò của Hội Nông dân

Trao đổi với PV, ông Nguyễn Tiến Cường – Phó Trưởng ban Công tác nông dân, Trung ương Hội Nông dân Việt Nam cho biết: Hội Nông dân Việt Nam đã cụ thể hóa sự tham gia của mình vào Chương trình NTM thông qua việc tập trung vào các tiêu chí quan trọng, nơi nông dân giữ vai trò chủ đạo.

Trước hết, Hội Nông dân thúc đẩy tiêu chí thu nhập và giảm nghèo thông qua việc tổ chức sản xuất, chuyển giao khoa học kỹ thuật, thành lập các tổ hợp tác và hợp tác xã. Hội tập trung vận động, hỗ trợ nông dân thực hiện các tiêu chí về thu nhập, giảm nghèo đa chiều, xây dựng các mô hình sản xuất mang lại hiệu quả kinh tế cao, ứng dụng công nghệ cao.

Đáng chú ý, thông qua phong trào nông dân thi đua sản xuất kinh doanh giỏi do Hội Nông dân phát động, hằng năm đã có trên 3,6 triệu hộ đạt danh hiệu nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi các cấp. Phong trào đã phát huy tính chủ động, sáng tạo của hội viên, nông dân tham gia tái cơ cấu ngành nông nghiệp, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ cao vào sản xuất, chế biến, tiêu thụ, nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị nông sản.

Bên cạnh việc làm giàu, Hội còn phát huy tinh thần đoàn kết giúp đỡ nhau thoát nghèo bền vững, xây dựng nhà tình thương, trao học bổng cho con em nông dân khó khăn, khẳng định vai trò hỗ trợ an sinh xã hội.

Thứ hai: Tiêu chí về môi trường (xanh, sạch, đẹp, an toàn thực phẩm) là lĩnh vực mà Hội đã thể hiện sự chủ động rõ rệt, biến nhận thức thành các phong trào hành động cụ thể. Hội vận động nông dân nâng cao ý thức chấp hành pháp luật bảo vệ môi trường, xây dựng các mô hình thu gom vỏ chai, bao bì thuốc bảo vệ thực vật, và tạo ra các tổ tự quản bảo vệ môi trường.

Điển hình tại Ninh Bình, Hội Nông dân xã Yên Cường đã triển khai thành công mô hình “Thu gom, phân loại và xử lý rác thải hữu cơ tại gia đình” đạt tới 90% số hộ toàn xã thực hiện. Mô hình này không chỉ giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường mà còn tạo ra nguồn phân bón hữu cơ, thể hiện vai trò của Hội trong việc thay đổi thói quen sản xuất và sinh hoạt của người dân theo hướng văn minh, sạch sẽ và bền vững.

Các cấp Hội Nông dân ở An Giang, Thanh Hóa, Bắc Ninh và nhiều địa phương khác đã triển khai các đội tự quản môi trường, ra quân trồng hoa, dọn vệ sinh, phát quang bụi rậm để xây dựng các tuyến đường “Sáng - xanh - sạch - đẹp”, tiến tới “Tuyến đường kiểu mẫu”, “Khu phố không rác”.

Thứ ba, Hội Nông dân là lực lượng nòng cốt trong việc huy động nguồn lực nội sinh để hoàn thiện cơ sở hạ tầng NTM. Bên cạnh đó, các cấp Hội đã tích cực vận động hội viên nông dân thi đua xây dựng NTM, liên kết chuỗi giá trị, xây dựng và nâng cao chất lượng các sản phẩm OCOP. Phối hợp với các cơ quan thành viên thực hiện tốt công tác tuyên truyền về các gương điển hình tiên tiến phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa và công tác gia đình; lồng ghép các tiêu chí thực hiện phong trào và công tác gia đình với cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng NTM, đô thị văn minh”.

Song song với đó, Hội Nông dân còn tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao, nâng cao đời sống tinh thần cho hội viên. Những sân chơi này không chỉ là nơi giải trí mà còn là môi trường để củng cố tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái trong cộng đồng, từ đó giữ chân người dân gắn bó với nông thôn.

Đặc biệt, bằng việc lồng ghép phong trào xây dựng Gia đình văn hóa với xây dựng thôn, ấp, bản, làng văn hóa, Hội đã mang lại những kết quả tích cực. Gia đình văn hóa là hạt nhân, thôn/xã văn hóa là môi trường; hai yếu tố này tương hỗ, tạo thành một hệ thống văn hóa cộng đồng lành mạnh, ổn định.

Thời gian tới, các cấp Hội Nông dân Việt Nam tiếp tục tuyên truyền sâu rộng về công tác xây dựng gia đình nông dân văn hóa nhằm đưa phong trào ngày càng phát triển, góp phần tích cực trong xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở.

Đồng thời, đề xuất các cấp ủy đảng, chính quyền địa phương tăng cường chỉ đạo, đưa các chỉ tiêu về xây dựng gia đình nông dân văn hóa vào nghị quyết hằng năm của địa phương; biểu dương khen thưởng kịp thời những tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong thực hiện phong trào xây dựng gia đình văn hóa, góp phần đưa phong trào thật sự lan tỏa, sôi nổi và rộng khắp.