Nghệ sĩ Nhân dân, Nghệ sĩ Ưu tú 3 miền hội tụ tại Đại hội Hội Điện ảnh Việt Nam

Đây là dịp nhìn lại hoạt động của nhiệm kỳ IX, đồng thời thống nhất những định hướng mới nhằm đổi mới phương thức hoạt động, tăng cường kết nối và thu hút lực lượng trẻ.

Trong không khí hướng tới một chặng đường mới của điện ảnh Việt Nam, Đại hội Hội Điện ảnh Việt Nam lần thứ X diễn ra tại Hà Nội với sự tham dự của nhiều thế hệ văn nghệ sĩ, hội viên đến từ các lĩnh vực và chi hội trên cả nước. Đại hội không chỉ tổng kết nhiệm kỳ 2021 - 2026 mà còn là diễn đàn để những người làm nghề trao đổi, đóng góp ý kiến và gửi gắm kỳ vọng về một tổ chức nghề nghiệp thiết thực, năng động hơn.

Nhiệm kỳ IX được đánh giá diễn ra trong bối cảnh nhiều biến động. Đại dịch COVID-19 những năm đầu nhiệm kỳ khiến không ít hoạt động bị gián đoạn, trong khi thị trường điện ảnh liên tục thay đổi, quá trình hội nhập và sức ép thương mại đặt ra những yêu cầu mới đối với sáng tác, đào tạo cũng như phát triển đội ngũ.

Trong bối cảnh đó, Hội Điện ảnh Việt Nam chú trọng công tác chính trị, tư tưởng, nâng cao ý thức trách nhiệm xã hội của nghệ sĩ, hội viên và tăng cường sự đoàn kết trong tổ chức. Hoạt động của Hội từng bước được đổi mới theo hướng hướng về cơ sở, lấy hội viên làm trung tâm và gắn hoạt động nghề nghiệp với công tác mặt trận.

Một trong những dấu ấn của nhiệm kỳ qua là việc đẩy mạnh các hoạt động chuyên môn, hỗ trợ sáng tác và nâng cao chất lượng nghiệp vụ. Hội tổ chức các lớp tập huấn về làm phóng sự, phim tài liệu truyền hình theo hướng kết hợp lý thuyết với thực hành, góp phần nâng cao kỹ năng cho hội viên và người làm phim tại nhiều địa phương.

Cùng với đó, hoạt động xã hội hóa có những chuyển biến tích cực khi Hội huy động thêm nguồn lực cho các chương trình sáng tác trẻ, Ngày Điện ảnh, Giải thưởng Cánh diều, xuất bản và một số hoạt động biểu dương các tác phẩm có giá trị nghệ thuật.

Giải thưởng Cánh diều tiếp tục là một hoạt động nổi bật. Việc đưa giải thưởng đến một số địa phương ngoài Hà Nội và TP.HCM góp phần mở rộng không gian tổ chức, tăng cường kết nối giữa điện ảnh với công chúng. Năm 2025, Cánh diều trở lại Hà Nội với 164 tác phẩm tham dự. Mưa đỏ giành Cánh diều Vàng Phim truyện điện ảnh xuất sắc cùng các giải Đạo diễn và Diễn viên phụ xuất sắc.

Bên cạnh những kết quả đạt được, nhiệm kỳ IX cũng chỉ ra một số hạn chế. Hoạt động của Hội chưa tạo được tác động mang tính đột phá đối với chất lượng sáng tác; công tác lý luận, phê bình chưa phát huy đầy đủ vai trò đồng hành và định hướng sáng tạo. Việc sử dụng nguồn hỗ trợ sáng tác của Nhà nước còn gặp khó khăn do cơ chế, định mức chi và thủ tục giải ngân.

Một vấn đề được đặt ra tại Đại hội là yêu cầu trẻ hóa đội ngũ hội viên. Trong khi một bộ phận hội viên có xu hướng "già hóa", nhiều người làm phim trẻ, đặc biệt những người hoạt động trong khu vực tư nhân, chưa thực sự quan tâm đến hoạt động Hội. Đây được xem là bài toán cần giải quyết để Hội trở thành mái nhà chung của nhiều thế hệ làm nghề.

Nhiệm kỳ 2026 - 2031 vì thế được kỳ vọng sẽ tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động, hướng về cơ sở và lấy hội viên làm trung tâm. Hội đặt mục tiêu phát triển hội viên, chú trọng lực lượng trẻ, người hoạt động điện ảnh tự do và những người đang làm việc tại các cơ sở điện ảnh ngoài nhà nước.

Cùng với việc kiện toàn các chi hội cơ sở, Hội dự kiến tăng cường các hoạt động sáng tác, hỗ trợ sáng tác, nâng cao chất lượng lý luận phê bình, tổ chức các trại sáng tác chuyên sâu và chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ. Việc kết nối nguồn lực xã hội hóa với hoạt động chuyên môn cũng được xác định là một hướng đi nhằm tạo thêm điều kiện cho nghệ sĩ, hội viên phát huy năng lực sáng tạo.

Một nhiệm vụ khác được đặt ra là nâng cao vai trò của Hội trong tham mưu, phản biện chính sách và giám sát xã hội, đồng thời phát huy sức mạnh của điện ảnh và phim truyền hình trong quảng bá văn hóa, lịch sử, con người Việt Nam. Điện ảnh được nhìn nhận không chỉ ở phương diện nghệ thuật mà còn có khả năng góp phần quảng bá hình ảnh đất nước tới công chúng trong nước và quốc tế.

Việc Hội Điện ảnh Việt Nam trở thành thành viên của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cũng mở ra yêu cầu mới đối với hoạt động của tổ chức. Đội ngũ văn nghệ sĩ được kỳ vọng phát huy thế mạnh nghề nghiệp, đưa những vấn đề của đời sống vào tác phẩm và lan tỏa các giá trị nhân văn tới cộng đồng.

Sự hiện diện của các nghệ sĩ, nhà làm phim từ ba miền tại Đại hội X cho thấy sự đa dạng của lực lượng sáng tạo điện ảnh Việt Nam. Dù có những mối quan tâm khác nhau về nghề nghiệp, các thế hệ nghệ sĩ cùng hướng tới mục tiêu xây dựng một môi trường hoạt động chuyên nghiệp, cởi mở và có khả năng đồng hành thiết thực hơn với người làm nghề.

Một trong những nội dung quan trọng của Đại hội là bầu Ban Chấp hành Hội Điện ảnh Việt Nam nhiệm kỳ 2026 - 2031. Ban Chấp hành mới được kỳ vọng tiếp nối những kết quả đã đạt được, đồng thời đổi mới phương thức hoạt động, tăng cường kết nối giữa Trung ương Hội với các chi hội địa phương và tạo thêm cơ hội để lực lượng trẻ tham gia sâu hơn vào đời sống Hội.

Trong bối cảnh điện ảnh Việt Nam thay đổi nhanh chóng dưới tác động của công nghệ, thị trường và phương thức thưởng thức mới, nhiệm kỳ mới đặt ra yêu cầu xây dựng hình ảnh Hội gắn với những hoạt động có dấu ấn như Giải thưởng Cánh diều, Ngày Điện ảnh, bồi dưỡng nghiệp vụ, tham mưu chính sách và giám sát xã hội. Đây được xem là những nhiệm vụ quan trọng để Hội Điện ảnh Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò của một tổ chức nghề nghiệp đồng hành cùng sự phát triển của điện ảnh nước nhà.